آذر
بیماری های گربه
بیماریهایی که گربههای زیر یک سال ممکن است به آن مبتلا شوند
۱. پنلکوپنی گربه (طاعون گربه)
پنلکوپنی یکی از خطرناکترین بیماریهای ویروسی در بچهگربهها است و معمولاً در اثر تماس با محیط آلوده، مدفوع، ظرف غذا یا وسایل مشترک منتقل میشود. این ویروس بهشدت سیستم ایمنی و دستگاه گوارش را تحت تأثیر قرار میدهد و باعث کاهش شدید گلبولهای سفید میشود. بچهگربههای زیر یک سال به دلیل ضعف ایمنی در معرض خطر بیشتری قرار دارند. علائم شامل اسهال خونی، استفراغ شدید، بیحالی، تب بالا و کمآبی شدید است. در صورتی که واکسیناسیون کامل نشده باشد، احتمال مرگ بسیار بالا میرود. درمان خاصی وجود ندارد و مراقبت حمایتی در بیمارستان حیوانات ضروری است. پیشگیری از طریق واکسن دورهای بهترین راه است.
۲. عفونت تنفسی فوقانی (URI)
این بیماری معمولاً شبیه سرماخوردگی انسان است اما در گربهها شدت بیشتری دارد. ویروسهایی مثل هِرپس گربه و کالسیویروس از عوامل اصلی URI هستند که به راحتی از طریق عطسه، تماس نزدیک یا استفاده مشترک از وسایل منتقل میشوند. بچهگربهها چون سیستم ایمنی قوی ندارند، خیلی سریع بیمار میشوند. علائم شامل عطسههای مکرر، سرفه، ترشحات چشمی و بینی، کاهش اشتها و گاهی زخم دهانی است. اگر بیماری درمان نشود میتواند باعث ذاتالریه شود. معمولاً دامپزشک با آنتیبیوتیک حمایتی، بخور گرم، تمیز کردن ترشحات و تحریک اشتها به بهبود کمک میکند. واکسیناسیون و جلوگیری از استرس نقش مهمی در پیشگیری دارد.
۳. پارازیتهای داخلی (کرمها)
گربههای کوچک به دلیل خوردن غذاهای آلوده، خاک، یا انتقال از مادر در معرض انواع کرمها مثل آسکاریس، کرم قلابدار و تنیا هستند. کرمها باعث لاغری شدید، شکمگنده شدن، اسهال، استفراغ و ضعف عمومی میشوند. بعضی از کرمها حتی میتوانند به ریه یا کبد مهاجرت کنند و مشکلات جدیتری ایجاد کنند. یک بچهگربه آلوده ممکن است رشد کافی نداشته باشد و همیشه بیحال باشد. تشخیص معمولاً از طریق آزمایش مدفوع انجام میشود. درمان با داروهای ضدکرم ساده و مؤثر است اما باید چند نوبت تکرار شود. اهمیت پیشگیری بسیار بالاست و برنامه ضدانگل ماهانه باید جدی گرفته شود.
۴. پارازیتهای خارجی (کک، کنه، جرب)
کک و کنه در بچهگربهها معمولاً سریعتر باعث کمخونی، خارش شدید و عفونت پوستی میشوند. از طرفی جرب گوش یکی از شایعترین مشکلات بچهگربههاست و باعث خارش، ترشحات تیره و بوی بد گوش میشود. بدن کوچک گربههای زیر یک سال تحمل خونخواری شدید ککها را ندارد و ممکن است دچار ضعف و بیحالی ناگهانی شوند. ککها همچنین میتوانند بیماریهای دیگر مثل کرم نواری را منتقل کنند. برای پیشگیری، درمان موضعی مناسب سن و وزن ضروری است. دامپزشک معمولاً داروهای مخصوص گربههای کوچک نسخه میکند تا بدون خطر مسمومیت استفاده شود. شستوشوی محیط و وسایل گربه هم ضروری است.
۵. کالسیویروس گربه (FCV)
این ویروس عمدتاً دستگاه تنفسی و دهان را هدف قرار میدهد. بچهگربهها به دلیل ایمنی ضعیف بیشتر درگیر زخمهای دهانی، تب، بیحالی و کاهش اشتها میشوند. اگر زخمهای دهان دردناک باشد، گربه حتی از خوردن غذای نرم هم امتناع میکند و خیلی سریع دچار کمآبی میشود. کالسیویروس از طریق عطسه یا تماس نزدیک منتقل میشود و در محیط هم مدت طولانی زنده میماند. برخی سویهها باعث لنگش موقت میشوند. درمان بیشتر حمایتی است؛ یعنی تأمین آب، داروهای ضددرد، بخور و جلوگیری از عفونت ثانویه. واکسن سهگانه شامل FCV است و نقش مهمی در پیشگیری دارد.
۶. هرپسویروس گربه (FHV-1)
این ویروس عامل اصلی عفونتهای چشمی و تنفسی در گربههای جوان است. بچهگربههای مبتلا معمولاً دچار التهاب ملتحمه شدید، چشمهای اشکآلود، ترشحات چسبنده و حساسیت به نور میشوند. اگر درمان نشود میتواند به زخم قرنیه یا کاهش بینایی منجر شود. ویروس از طریق تماس مستقیم منتشر میشود و گربههای پرورشگاهی بیشتر در معرض خطر هستند. استرس، تغییر محیط و ضعف جسمانی باعث فعال شدن مجدد ویروس در بدن گربه میشود. درمان شامل قطرههای چشمی ضدویروس، تقویتکنندههای سیستم ایمنی و مراقبت محیطی است. واکسن کمک میکند شدت بیماری کمتر شود.
۷. بیماری گوارشی ناشی از تغذیه نامناسب
بچهگربهها سیستم گوارشی حساسی دارند و هر غذای جدید یا بیکیفیت میتواند موجب اسهال، التهاب روده و کمآبی شود. دادن غذای انسان مثل شیر گاو، غذاهای چرب یا ادویهدار میتواند روده آنها را تحریک کند. سوءهاضمه و اسهال مزمن در بچهگربهها خطرناک است چون به سرعت آب بدنشان کم میشود. انتخاب غذای مناسب سن، تغییر تدریجی رژیم غذایی و استفاده از پروبیوتیک میتواند از این مشکلات جلوگیری کند. در موارد شدید دامپزشک ممکن است سرمتراپی انجام دهد. مصرف غذای خشک مخصوص کیتن یا کنسروهای کامل بهترین گزینه است.
۸. بیماریهای انگلی رودهای تکیاختهای (ژیاردیا، کوکسیدیوز)
این انگلها معمولاً از طریق آب آلوده، محیط کثیف یا تماس با مدفوع حیوان آلوده منتقل میشوند. اسهال آبکی، بوی بد مدفوع، کاهش وزن و نفخ از علائم رایج هستند. بچهگربههای زیر یک سال به سرعت دهیدراته میشوند. کوکسیدیوز بهخصوص در مکانهای شلوغ مثل پناهگاهها شایع است. ژیاردیا هم ممکن است به انسان منتقل شود. تشخیص این انگلها نیاز به آزمایش دقیق دارد و گاهی چند نمونه لازم است. درمان با داروهای مخصوص مانند مترونیدازول یا تولترازوریل انجام میشود. تمیز کردن محیط و رعایت بهداشت نقش اساسی دارد.
۹. کمخونی در اثر تغذیه یا انگلها
کمخونی در بچهگربهها گاهی بر اثر کمبود آهن یا تغذیه نامناسب ایجاد میشود، اما شایعترین علت آن ککهای خونخوار است. اگر ککها زیاد باشند، ظرف چند هفته میتوانند خون زیادی از بدن گربه کوچک بگیرند و باعث ضعف، رنگپریدگی لثهها، بیحالی و نفسنفسزدن شوند. درمان شامل از بین بردن انگلها، تغذیه تقویتی و گاهی تزریق خون است. در موارد ناشی از رژیم غذایی، دامپزشک مکمل تجویز میکند. پیشگیری از انگلها بهترین راه جلوگیری از کمخونی است.
۱۰. بیماریهای قارچی (درماتوفیتوز – قارچ حلقهای)
قارچ پوستی یک بیماری بسیار مسری است و بچهگربهها به دلیل پوست ظریف، راحتتر مبتلا میشوند. لکههای بیمو، پوستهپوسته شدن، خارش ملایم و انتشار سریع روی بدن از نشانههای آن است. این بیماری به انسان هم منتقل میشود. درمان معمولاً طولانیمدت است و شامل شامپوهای ضدقارچ، پماد و گاهی داروهای خوراکی است. تمیز و ضدعفونی کردن محیط و وسایل گربه ضروری است. اگر درمان زود شروع شود، روند بهبود سریعتر خواهد بود.
۱۱. عفونتهای باکتریایی پوست
بچهگربهها در اثر خراش، گاز، یا خارش ناشی از کک ممکن است دچار عفونت پوستی شوند. این عفونتها معمولاً به صورت زخمهای چرکی، بوی بد، ترشح و التهاب دیده میشود. اگر عفونت گسترش پیدا کند ممکن است تب ایجاد شود. دامپزشک معمولاً آنتیبیوتیک موضعی یا خوراکی تجویز میکند. تمیز کردن زخم با محلول مناسب و کنترل انگلها برای پیشگیری ضروری است. مراقبت دقیق از پوست گربههای کمسن از مشکلات آینده جلوگیری میکند.
۱۲. هپاتیت لیپیدوز (کبد چرب)
اگر بچهگربه برای چند روز غذا نخورد، بدنش شروع به مصرف چربیها میکند و این چربیها در کبد جمع شده و باعث نارسایی کبد میشود. این وضعیت بسیار خطرناک است و مخصوصاً در گربههایی اتفاق میافتد که بیاشتهایی طولانی دارند. علائم شامل زردی، کاهش وزن ناگهانی، ضعف و استفراغ است. درمان نیاز به تغذیه اجباری و سرمتراپی دارد. برای پیشگیری باید هرگونه کاهش اشتها را جدی گرفت و سریع دامپزشک مراجعه کرد.
۱۳. ذاتالریه (پنومونی)
وقتی عفونت تنفسی ساده درمان نشود، میتواند تبدیل به ذاتالریه شود. بچهگربهها به دلیل ریههای کوچک و حساس، سریعتر دچار مشکل میشوند. علائم شامل سرفههای مرطوب، تنفس تند، خرخر شدید، ضعف و بیاشتهایی است. تشخیص معمولاً با عکسبرداری انجام میشود. درمان شامل آنتیبیوتیک، بخور گرم و گاهی اکسیژنتراپی است. مراقبت محیطی و جلوگیری از سرماخوردگی به پیشگیری کمک میکند.
۱۴. بیماریهای مادرزادی قلب
برخی بچهگربهها با نقصهایی مثل سوراخ دیواره قلب، تنگی دریچه یا مشکلات ریتمی به دنیا میآیند. این مشکلات تا چند ماهگی خود را با علائمی مثل نفسنفسزدن، رشد کم، بیحالی یا غش نشان میدهند. تشخیص با سونوگرافی قلب انجام میشود. برخی موارد قابل درمان هستند و برخی نیاز به مراقبت مادامالعمر دارند. تغذیه مناسب و جلوگیری از فعالیت شدید به کنترل بیماری کمک میکند.
۱۵. مشکلات دندانی زودرس (جینجیویت)
التهاب لثه در بچهگربهها معمولاً در اثر عفونت ویروسی، غذاهای نامناسب یا دندان درآوردن رخ میدهد. لثه قرمز، دردناک و خونریزیدار میشود و گربه هنگام غذا خوردن دچار ناراحتی است. اگر رسیدگی نشود ممکن است عفونت دهان شدید شود. تمیز کردن دهان، استفاده از غذاهای نرم و بررسی توسط دامپزشک اهمیت دارد. واکسیناسیون هم نقش پیشگیرانه دارد چون بعضی ویروسها باعث التهاب دهان میشوند.
۱۶. مسمومیت با مواد خانگی
بچهگربهها کنجکاو هستند و ممکن است شویندهها، گیاهان سمی، داروهای انسانی یا غذای نامناسب بخورند. مسمومیت میتواند باعث استفراغ شدید، لرزش، تشنج یا بیهوشی شود. گیاهانی مثل لیلیوم برای گربهها致命ی هستند. درمان مسمومیت به سرعت عمل نیاز دارد و دامپزشک باید ماده سمی را شناسایی کند. پیشگیری با نگهداری مواد خطرناک دور از دسترس بچهگربه ممکن میشود.
۱۷. بیماری FIP (پریتونیت عفونی گربه)
FIP یک بیماری ویروسی بسیار جدی است که از جهش کروناویروس گربه به وجود میآید. بچهگربهها خصوصاً در مکانهای شلوغ بیشتر در خطر هستند. نوع مرطوب بیماری با تجمع مایع در شکم یا قفسه سینه مشخص میشود و نوع خشک با علائم عصبی یا چشمی. درمان قطعی سخت و پرهزینه است، اما اگر زود تشخیص داده شود احتمال بهبود وجود دارد. پیشگیری شامل کنترل استرس و جلوگیری از تراکم بالای گربههاست.
۱۸. مشکلات رشد استخوانی به علت سوءتغذیه
اگر بچهگربه غذای مخصوص سن خود مصرف نکند، ممکن است دچار مشکلات استخوانی مثل بدشکلی اندامها، ضعف پاها و درد مفاصل شود. کمبود کلسیم، فسفر یا ویتامین D در این سن تأثیر زیادی دارد. رشد نامناسب استخوانی در آینده مشکلات دائمی ایجاد میکند. دامپزشک معمولاً رژیم اصلاحی و مکمل تجویز میکند. غذای کیتن باید همیشه پایه اصلی تغذیه باشد.
۱۹. مشکلات کلیوی مادرزادی
برخی بچهگربهها با نارسایی یا کیستهای کلیوی به دنیا میآیند. این مشکلات باعث افزایش تشنگی، رشد کم، استفراغ و بیحالی میشود. تشخیص با سونوگرافی امکانپذیر است. درمان بیشتر حمایتی است و شامل رژیم غذایی مناسب و کنترل مایعات بدن است. رسیدگی زودهنگام میتواند کیفیت زندگی گربه را بهتر کند.
۲۰. ضعف سیستم ایمنی در اثر استرس یا جدایی از مادر
گربههای زیر یک سال اگر خیلی زود از مادر جدا شوند یا در محیطهای پراسترس زندگی کنند، سیستم ایمنیشان ضعیف میشود. این وضعیت آنها را در برابر ویروسها، انگلها و عفونتها آسیبپذیر میکند. خواب کم، غذا نخوردن، بیحالی یا حساسیت زیاد از نشانههای ضعف عمومی است. ایجاد محیط آرام، تغذیه کامل و مراجعه منظم به دامپزشک مهمترین راه تقویت سیستم ایمنی است.
